pijl

Arminia Bielefeld terug in de Bundesliga: ‘Niemand erobert den Teutoburger Wald’

Na exact 4137 dagen speelt Deutscher Sportclub Arminia Bielefeld zaterdag weer op het hoogste niveau. Tegenstander in de eerste speelronde is Eintracht Frankfurt. Die Arminen, opgericht op 3 mei 1905, keren na ruim elf jaar terug voor hun achttiende seizoen in de Bundesliga.

 bananenflanke Bielefeld3
Vlak voor aanvang van een duel wordt het clublied massaal gezongen. © Bananenflanke.nl

Door Leo Wassing, 19 september 2020.

Eerst de naam Arminia, want waar komt die naam eigenlijk vandaan? De club is vernoemd naar Arminius, een Germaanse aanvoerder. Hij stond aan het hoofd van een verbond van Germaanse stammen, dat in het jaar 9 na Christus erin slaagde de Romeinen een vernietigende slag toe te brengen in de Slag bij het Teutoburgerwoud.

En daar, rondom het Teutoburgerwoud, ligt de stad Bielefeld (ruim 333.000 inwoners). Na iedere overwinning wordt in het stadion, de Bielefelder Alm, door duizenden supporters gerefereerd aan die heldendaad. “Niemand erobert den Teutoburger Wald!”

Rampspoed
Terug naar elf jaar geleden, het rampseizoen 2008/2009, want daarin gaat de beruchte leus niet op. De laatste speelronde wordt afgewerkt op 23 mei 2009. Terwijl VfL Wolfsburg die middag gehakt maakt van Werder Bremen (5-1) en daarmee een historische landstitel pakt, vloeien er tranen in die Alm.

Voorafgaand aan de laatste speelronde staat Arminia Bielefeld nog op de zestiende plaats en dat is voldoende voor een beslissingswedstrijd tegen de nummer drie van de Tweede Bundesliga. In de voorlaatste ronde verliest Arminia Bielefeld met 6-0 van Borussia Dortmund en trainer Michael Frontzeck vliegt de laan uit. Het was pas de tweede keer dat een trainer op de voorlaatste speeldag werd ontslagen, na Fritz Pliska (bij Rot-Weiss Essen in juni 1967).

bananenflanke Bielefeld1
Een fraai staaltje graffiti bij het stadion van Arminia Bielefeld. © Bananenflanke.nl

Zijn vervanger, de Oost-Duitser Jörg Berger, heeft maar één opdracht: Arminia in de Bundesliga houden. Maar het gaat gruwelijk mis: concurrenten Energie Cottbus en Karlsruher SC winnen, terwijl Arminia, waar verdediger Michael Lamey op de bank zit, niet verder komt dan een 2-2 gelijkspel tegen Hannover 96. Die Arminen eindigen op de laatste plaats en vliegen er dus rechtstreeks uit. Berger houdt het na één duel voor gezien en Arminia zou ook zijn laatste club zijn. Hij overlijdt een jaar later aan de gevolgen van kanker.

Sinds het oprichtingsjaar van de Bundesliga in 1963 wisselt Armina Bielefeld regelmatig van divisie, maar vanaf het degradatiejaar in 2009 gaat het steeds slechter met de club. In 2011 kukelt de club uit Ostwestfalen zelfs naar de 3. Liga. De negatieve sportieve prestaties zijn een rechtstreeks gevolg van ernstige geldproblemen, veroorzaakt door renovatie van de oosttribune van de Bielefelder Alm. De hoofdtribune werd in 2007 geopend en de stadioncapaciteit werd vergroot. Maar dat niet alleen. Ook de schulden namen toe, terwijl de televisie- en sponsorinkomsten fors daalden na degradaties.

Heen en weer
Het scheelde niet veel of Arminia Bielefeld werd failliet verklaard in 2011. De schuld was opgelopen tot bijna 30 miljoen euro. Dankzij een noodfonds van de Deutsche Fussball Liga (DFL) bleef de club in leven, maar daar stond tegenover dat Arminia Bielefeld noodgedwongen werd teruggezet naar de 3. Liga.

Dat moment werd aangegrepen om een nieuwe start te kunnen maken. En na het tweede seizoen in de 3. Liga leek dat te lukken. Arminia Bielefeld eindigde als tweede achter Karlsruher SC en dat betekende promotie naar de Tweede Bundesliga. In het seizoen 2013/2014 beleefde Arminia een goede start, maar na de achtste speeldag – toen het derde stond – ging het steeds meer bergafwaarts.

Arminia Bielefeld eindigde het seizoen op de zestiende plaats en dus moest het in een tweeluik met SV Darmstadt uitmaken welke club het seizoen erna actief zou zijn in de Tweede Bundesliga. De uitwedstrijd werd met 3-1 gewonnen. Heel Bielefeld dacht dat het klusje daarmee geklaard zou zijn. Het ging toch mis. Arminia verloor in eigen huis met 4-2 en door een doelpunt in de allerlaatste minuut degradeerde Arminia Bielefeld opnieuw naar die verguisde 3. Liga.

Projekt Hermann
Maar Arminia zou Arminia niet zijn als het direct weer promoveerde. In de 37ste speelronde werd promotie afgedwongen na een 2-2 gelijkspel tegen Jahn Regensburg. Sindsdien is het Arminia Bielefeld gelukt om niet meer af te glijden naar het laagste profniveau van Duitsland. Maar ondanks de promotie naar de Tweede Bundesliga, bleef de financiële situatie uiterst penibel.

In het najaar van 2017 werd duidelijk dat het voortbestaan andermaal in het gedrang was. De schuld bedroeg nog altijd bijna 30 miljoen euro en Arminia Bielefeld vreesde dat de DFL door de financiële wanorde de licentie zou afnemen. De nieuwe directeur, Markus Rejek, had één taak: Arminia Bielefeld op de bestuurstafel in de Tweede Bundesliga houden en daar was geld voor nodig. Rejek kwam met een plan (“die ostwestfälichse Antwort auf 50+1”) en wist een front van lokale, grote, bedrijven te formeren: de Bündnis Ostwestfalen. Oetker (levensmiddelen), Krombacher (bier), Melitta (koffie) en Gauselmann (gokbedrijf) namen deel aan ‘Projekt Hermann’ om Arminia Bielefeld te redden. Het front investeerde direct miljoenen om de kortlopende schulden af te lossen.

Met verschillende schuldeisers werd eind 2017 afgesproken dat Arminia Bielefeld het verschuldigde bedrag zou terugbetalen op het moment dat het stadion verkocht werd. Minder dan een jaar later maakte de club bekend dat nagenoeg de hele schuldenberg was verdwenen, mede dankzij de verkoop van de Bielefelder Alm aan investeerdersgroep ‘Bündnis Alm GmbH’ (dat voor de ene helft bestaat uit vier individuele investeerders en voor de andere helft uit zes regionale bedrijven uit de investeerdersgroep) voor een onbekend bedrag. Arminia Bielefeld huurt het stadion sindsdien en heeft een optie om de thuishaven in de toekomst terug te kopen.

Terug
Zoals zo vaak gaat de financiële situatie van een club hand in hand met de sportieve prestaties. De teruggekeerde stabiliteit binnen de club had bij Arminia Bielefeld direct uitwerking in sportief opzicht. Sinds de zomer van 2018 heeft sportief directeur Samir Arabi meer mogelijkheden om de selectie te versterken. Het binnenhalen van trainer Uwe Neuhaus in december 2018, die eerder successen beleefde met Union Berlin en Dynamo Dresden, bleek een gouden zet. Arminia Bielefeld eindigde in 2018 en 2019 ruim in het linkerrijtje op de respectievelijk vierde en zevende plaats.

De kroon op het werk van Rejek, Arabi en Neuhaus vond afgelopen seizoen plaats. Ondanks de hoger aangeslagen gevallen grootheden VfB Stuttgart en HSV als concurrenten, greep Arminia Bielefeld de macht en dwong het promotie af. Die Arminen werden kampioen met maar liefst tien punten voorsprong op medepromovendus VfB Stuttgart.

Zaterdag is Arminia Bielefeld, met onder meer Ritsu Doan (gehuurd van PSV) en Mike van der Hoorn in de selectie, eindelijk terug op het hoogste niveau. De aanloop verloopt ‘des Arminia’s’, want de club liet zich verrassen door Rot-Weiss Essen in de DFB-Pokal (1-0 verlies). Lukt het Arminia Bielefeld zich te handhaven dit seizoen of verdwijnt het voor de achtste keer uit de Bundesliga? De supporters, voor zover ze naar die Alm mogen vanwege de coronacrisis, kunnen op 26 september hopelijk naar hartenlust ‘Niemand erobert den Teutoburger Wald!’ schreeuwen als die Arminen weten te winnen van 1. FC Köln. Daarmee wordt 23 mei 2009 definitief uit het geheugen gegrift.