pijl

Bierhoff schrijft geschiedenis met eerste Golden Goal

In aanloop naar de eerste EK-wedstrijd van Duitsland blikken we even terug. Hoe verging het Die Mannschaft op de voorgaande toernooien? Vandaag: deel 3.

Door: Leo Wassing

1992: Weer een verloren finale voor Duitsland
Twee jaar na het falen in de halve finale tegen Nederland houdt Beckenbauer de wereldbeker omhoog in Italië, sowieso in een gedenkwaardig jaar voor heel Duitsland: door de Duitse hereniging van 1990 tot één Duitsland werd een einde gemaakt aan de periode van verdeeldheid tussen de voormalige Duitse Democratische Republiek en Bondsrepubliek Duitsland.

Hoe mooi zou het zijn om daar twee jaar later op sportieve gronden de derde Europese titel aan toe te voegen? Beckenbauer heeft inmiddels plaatsgemaakt voor Berti Vogts, jarenlang de assistent van Der Kaiser. Vogts is tot op de dag van vandaag de enige die een EK heeft gewonnen als speler en als trainer.

Het EK in 1992 wordt gespeeld in Zweden en is het laatste toernooi met acht deelnemende landen aan het hoofdtoernooi. Vanaf 1996 breidt het toernooi zich uit tot 16 deelnemers. "Uns gegen us": uitgerekend in het jaar, dat de Berlijnse Muur viel (drie jaar voor het EK 1992), hadden West-Duitsland en Oost-Duitsland elkaar geloot in de kwalificatiegroep. Maar het komt niet meer tot een ‘onderling’ treffen: na de Duitse hereniging stopt Oost-Duitsland met het voetbalteam en ontstaat een verenigd Duits elftal.

Dat elftal plaatst zich probleemloos voor het hoofdtoernooi, waar Duitsland wordt gekoppeld aan Nederland, Schotland en GOS, het vertegenwoordigend elftal van de landen van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten in 1992. Het elftal was de opvolger van het voetbalelftal van de Sovjet-Unie, na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie.

Een aantal Oost-Duitse spelers, zoals Matthias Sammer en Thomas Doll, maken hun debuut op een eindronde. Daar staat tegenover dat aanvoerder Lothar Matthäus ernstig geblesseerd raakt voor het EK: Duitsland is hun leider kwijt. In de openingswedstrijd tegen GOS raakt ook nog Rudi Völler geblesseerd: hij zou niet meer in actie komen dit toernooi. Igor Dobrovolski zorgde vanaf elf meter voor het eerste en enige doelpunt van het GOS.

Duitsland ontsnapt aan een nederlaag, want Thomas Häßler scoort met een fraaie vrije trap in blessuretijd. Tegen Schotland heeft Duitsland het ook zwaar, maar de Schotten missen veel kansen en de Duitsers winnen uiteindelijk met 2-0 door doelpunten van Karl-Heinz Riedle en Stefan Effenberg. In de laatste groepswedstrijd speelt Duitsland wederom tegen Nederland. En weer gaat Duitsland eraf: nu met 3-1. Duitsland wordt gered door de sportieve plicht van Schotland, dat met 3-0 van GOS wint. In de halve finale treft Duitsland het gastland en het wordt een spektakelstuk.


Duitsland is beter dan Zweden en met name Häßler maakt opnieuw indruk in het elftal van Vogts en scoort opnieuw uit een vrije trap. In de tweede helft komt Duitsland via Riedle op 2-0, maar de Zweden scoren vlak daarna de aansluitingstreffer. Vlak voor tijd is het opnieuw Riedle die scoort (3-1), maar het wordt nog billenknijpen na de volgende aansluitingstreffer (3-2). Duitsland wint en plaatst zich andermaal voor een finale op een eindtoernooi en ontmoet buurland Denemarken, dat zich aanvankelijk niet eens had geplaatst voor het EK.

Denemarken deed alleen mee, omdat groepswinnaar Joegoslavië als gevolg van een beslissing van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties werd gedwongen zich terug te trekken. Frankrijk en Nederland hadden de Denen onderschat en de verwachting was dat de Duitsers dit niet zouden doen in de finale. Maar het loopt toch anders. Duitsland krijgt voldoende kansen, maar stuit keer op keer op doelman Peter Schmeichel. Denemarken is effectief en wint tot ieders verrassing met 2-0. Weer een verloren finale voor Duitsland, maar revanche komt er.

1996: Der Star war die Mannschaft
In 1994 werd Duitsland onttroond als wereldkampioen na een verrassende nederlaag tegen Bulgarije. In de kwalificatiereeks voor het EK 1996 in Engeland ontmoeten beide landen elkaar opnieuw. De Duitsers zijn uit op revanche. De eerste wedstrijd in Sofia is van hoog niveau: Duitsland komt op een 2-0 voorsprong dankzij doelpunten van Jürgen Klinsmann en Thomas Strunz. Vlak voor rust veroorzaakt dezelfde Strunz een strafschop, die Hristo Stoichkov benut.

In de tweede helft wordt de wedstrijd op zijn kop gezet: de invallende Emil Kostadinov versiert een strafschop (Stoichkov schiet opnieuw raak), waarna Kostadinov een minuut later het winnende doelpunt maakt (3-2). Op de laatste speeldag in de kwalificatiegroep zijn beide landen zeker van plaatsing voor het EK, alleen de eerste plaats staat nog op het spel in Berlijn.

Vlak voor rust zorgt opnieuw Stoichkov voor een Bulgaarse voorsprong. In de tweede helft stelt  Duitsland orde op zaken: Klinsmann straft een fout in de verdediging af, Thomas Häßler scoort (weer) uit een vrije trap en Klinsmann benut een strafschop, nadat een wervelende solo van Stefan Kuntz wordt gestuit door de Bulgaarse doelman.

Al vrij snel in de kwalificatiegroep verliest Duitsland zijn aanvoerder Lothar Matthäus, hij raakt geblesseerd en Klinsmann neemt de aanvoerdersband over. Klinsmann vertrekt in augustus 1995 naar de club van Matthäus, Bayern München. De heren, die al jaren samenspelen bij het nationale team kunnen niet met elkaar overweg en daarom besluit bondscoach Berti Vogts zijn voormalige aanvoerder, Matthäus, niet mee te nemen naar het EK.

Zonder Matthäus treffen de Duitsers Tsjechië, Italië en Rusland. In de openingswedstrijd wint Duitsland eenvoudig met 2-0 van Tsjechië via doelpunten van Christian Ziege en Andy Möller. In het tweede duel heeft Duitsland helemaal niets te duchten van Rusland: 3-0 door een doelpunt van Matthias Sammer en twee van Jürgen Klinsmann.

Duitsland is wel al twee spelers van de selectie kwijt: verdediger Jürgen Kohler raakt in de eerste minuten van de eerste wedstrijd tegen Tsjechië geblesseerd en ook Mario Basler moet het team officieel geblesseerd verlaten, maar iedereen was ervan overtuigd dat "Super Mario" door zijn gedrag uit het trainingskamp is gezet.

Ook is er veel consternatie in de Duitse kranten over de afwezigheid van Matthäus, die niet overweg kan met de nieuwe aanvoerder Jürgen Klinsmann. Opvallend is de degelijkheid van de Duitsers, met name Dieter Eilts valt op door zijn harde werken in dienst van het elftal. De laatste groepswedstrijd tegen Italië eindigt doelpuntloos gelijk en daardoor gaan Duitsland en Tsjechië naar de knock-outfase.

Rode kaart
In de kwartfinale stuit Duitsland op Kroatië. Na twintig minuten spelen opent Klinsmann de score vanaf elf meter. Kroatië dringt daarna aan en komt vlak na rust op gelijke hoogte, nadat Davor Šuker Andreas Köpke passeert met een slepende voetbeweging. Kroatië is sterker, maar vlak na een rode kaart voor Igor Štimac, scoort Sammer de bevrijdende 2-1 voor Duitsland. Voor de zesde keer in zeven EK’s halen de Duitsers de halve finale. Dit keer is het gastland de tegenstander.

Engeland is al dagen in de ban van de wedstrijd tegen aartsvijand Duitsland en vooral de boulevardpers pakt uit, Paul Gascoigne en Stuart Pearce worden in The Sun afgebeeld als frontsoldaten, die ten strijde gaan tegen de Duitsers. De wedstrijd zelf is een verademing in vergelijking met al die andere wedstrijden tijdens dit EK: er wordt aanvallend en fair gespeeld.

Duitsland kijkt al na drie minuten tegen een achterstand aan na een doelpunt van Alan Shearer. De eerste de beste kans voor de Duitsers is na een kwartier spelen direct raak: Stefan Kuntz (de vervanger van de geblesseerde Jürgen Klinsmann) scoort na mooi combinatiewerk van Möller en Thomas Helmer. Möller is door coach Berti Vogts als enige creatieve man opgesteld op het middenveld, na de groepswedstrijden werd de andere creatieve man, Thomas Häßler, opgeofferd.

Möller maakt zijn belofte waar in deze wedstrijd en is de vormgever op het veld. Na het spetterende begin zijn er niet veel kansen meer, maar in de verlengingen bloeit de wedstrijd op. Waar in de andere halve finale (Frankrijk – Tsjechië) niet meer wordt gevoetbald, omdat men bang is voor ‘the golden goal’, trekken beide elftallen vol ten aanval.

Voor Engeland raakt Darren Anderton de paal en komt Paul Gascoigne een teenlengte tekort om de bal binnen te tikken. Aan Duitse zijde wordt een doelpunt van opnieuw Stefan Kuntz afgekeurd. Uiteindelijk moeten strafschoppen de beslissing brengen: de eerste vijf strafschoppen worden door beide teams feilloos ingeschoten. In de beslissende ronde stopt Andreas Köpke de slecht ingeschoten strafschop van Gareth Southgate, waarna Andreas Möller de Duitsers naar de finale schiet. Tegenstander is Tsjechië, net als in de groepsfase toen Duitsland eenvoudig won (2-0).

Zo eenvoudig gaat het in de finale niet. De Duitse selectie is nogal gehavend door blessures en schorsingen en krijgt van de UEFA toestemming de selectie te verversen. Andreas Möller had tegen Engeland zijn tweede gele kaart opgelopen en is geschorst, Thomas Häßler krijgt daardoor weer een kans in de basis en Jürgen Klinsmann is weer fit genoeg om te spelen.

Foute beslissing
De wedstrijd is tegen het opnieuw verdedigend opererend Tsjechië lange tijd saai, maar na een uur spelen ontbrandt de wedstrijd dankzij een foute beslissing van de scheidsrechter: Matthias Sammer tackelt de doorgebroken Karel Poborský buiten het strafschopgebied en Patrik Berger benut de penalty.

Bondscoach Berti Vogts heeft nog een geheim wapen op de bank zitten, de bij Udinese spelende doelpuntenmachine Oliver Bierhoff. Vlak na zijn invalbeurt scoort hij de gelijkmaker en in de verlenging maakt hij ‘das Goldenes Tor’. Bierhoff profiteert van een fout van de Tsjechische keeper Petr Kouba en helpt zijn land daarmee aan het derde Europese kampioenschap in de historie.