pijl

Een ode aan 'Mister Bananenflanke'

Manfred Kaltz. Zonder de iconische rechtsback had deze site een andere naam gehad. Liefst 581 wedstrijden speelde 'Manni' voor het ooit zo grote HSV. Hij stond model voor het Duitse voetbal uit die tijd. Snel, sterk, longen als een paard. Ook was hij gezegend met een geweldige traptechniek. Limburger Patrick Dokter schreef een ode aan de beste Duitse rechtsback aller tijden.

Opgegroeid in het stukje Limburg, dat bijna wordt geplet door de landsgrenzen met Duitsland en België, konden we thuis zowel ARD als ZDF ontvangen. Over het algemeen betekende dat vluchten naar mijn kamer, want moeders was verzot op schlagerprogamma's. Een weekend lang Peter Alexander, Rex Gildo en Tony Marschall: een licht gevoel van misselijkheid bekruipt me nog steeds als ik er alleen maar aan denk.

Maar die gruwel werd ruimschoots goedgemaakt door de Sportschau. Zaterdagavond zes uur zaten m'n stiefpa zaliger en ik steevast met het bord op schoot, of liever gezegd: Teller auf dem Schoß! Iets wat nu vreemd lijkt, want Rinus was een echte Kralinger en had als tiener het bombardement op Rotterdam bewust meegemaakt.

Genieten
Hoe dan ook: we genoten samen van omhaalkoning Klaus Fischer, de broers Hoeneß/Rummenigge en de eerder dit jaar overleden Manfred Burgsmüller. Voetballen op straat moest eraan geloven ten faveure van het Duitse voetbal. Elke week. Dus groeide ik ook op met 'Manni' en zijn Bananenflanke.

Als A-junior komt de in Ludwigshafen geboren Manfred Kaltz van amateurclub Altrip naar Hamburg. Van aanpassingsproblemen lijkt geen sprake, want op 21 augustus 1971 maakt hij zijn debuut in het eerste elftal. HSV speelt in 'Stadion Rote Erde' in Dortmund zijn tweede wedstrijd van het seizoen tegen Borussia. Na een snelle treffer van legende Uwe Seeler wordt het uiteindelijk 1-1.

Hij krult de bal met veel effect om de verdediger heen, zo het strafschopgebied binnen. De Bananenflanke is geboren en vindt gretig aftrek bij de spitsen van HSV.

De 18-jarige rechtsback heeft zijn plek direct veroverd en speelt dat seizoen maar liefst 32 wedstrijden in een elftal dat uiteindelijk op de tiende plek eindigt. Het zal een voorbode zijn voor wat volgt: de 'Dauerbrenner' zal in 14 van zijn in totaal 19 seizoenen bij HSV minimaal 31 wedstrijden voor zijn rekening nemen.

'Manni' ontwikkelt zich in die eerste seizoenen tot de belichaming van de moderne back. Zijn longinhoud is onmeetbaar, hij stormt bij elke gelegenheid mee naar voren en zijn traptechniek is fenomenaal. Maar ondanks z'n geweldige trap is de rechtsback niet van het technisch fijnbesnaarde type. Een passeerbeweging ontbreekt in zijn spel, een mannetje uitspelen is er dus niet bij.

Geboorte van de Bananenflanke
Maar de oplossing die Kaltz uiteindelijk vindt voor deze tekortkoming is even simpel als geniaal. Hij krult de bal met veel effect om de verdediger heen, zo het strafschopgebied binnen. De Bananenflanke is geboren en vindt gretig aftrek bij de spitsen van HSV, met 'stormram extraordinaire' Horst Hrubesch als meest illustere voorbeeld.

Hamburger Sport Verein is in die tijd een begrip in Europa. De afstandsknal van Felix Magath, waarmee het in 1983 de Europa Cup I (nu Champions League) won, staat me nog steeds helder voor de geest. In 1977 wint het de Europacup II voor bekerwinnaars met een 2-0 zege op Anderlecht. Tot twee maal toe verliest de Hamburge traditieclub een Europese finale, van datzelfde Anderlecht en van IFK Göteborg. Eén speler stond bij al die finales op het veld...

De 53 (!) benutte penalty’s van Manfred Kaltz zijn nog altijd Bundesliga-record. Dat is niet het enige record voor de meest succesvolle HSV-speler aller tijden. Alle Hamburgse prijzen werden met hem behaald. Drie landstitels, twee DFB-bekers, twee Europacups. Geen verdediger scoorde ooit meer goals in de Bundesliga: 76 keer zal de noeste werker, die nooit echt in de spotlights stond, het net laten bollen. Zonder Kaltz zal HSV nooit meer een prijs pakken.

Toch is het niet alleen goud dat blinkt in de carrière van Kaltz. Zijn titels en 53 strafschoppen mogen dan iconisch zijn, Manni is ook Bundesliga-recordhouder met het aantal eigen goals (6). Of zoals hij zelf eerder zei in een spaarzaam interview: ‘Ik ben net zo vaak tweede geworden hoor’, onder meer duidend op de twee verloren Europese finales van HSV.

Met het nationale elftal wint hij het EK in 1980, maar worden ook twee finales (EK- én WK) verloren. Daarbij heeft hij de pech om als opvolger van Beckenbauer als centrale verdediger te worden ingezet. Bij de 2-3 tegen Oostenrijk op het WK van '78 ziet-ie er op zijn zachtst gezegd niet goed uit. Kaltz krijgt dan ook de schuld voor wat in Duitsland tot op de dag van vandaag 'Die Schande von Cordoba' wordt genoemd.

Als in 1989 trainer Erich Ribbeck voor een meerjarige contractverlenging gaat liggen, trekt de dan 36-jarige Kaltz naar Frankrijk. Succesvol is die periode niet: zowel bij Mulhouse als bij Girondins de Bordeaux komt de rechtsback weinig aan spelen toe. Kaltz denkt aan stoppen, maar HSV haalt hem in 1990 toch nog voor één laatste seizoen terug. Hij zal in die jaargang nog 13 wedstrijden spelen. Zijn carrière op het veld eindigt op 17 april 1991 zoals die ooit begon: met een Bundesliga-wedstrijd tegen Borussia Dortmund (4-0). Een afscheidswedstrijd krijgt hij niet.

Manfred Kaltz. Hij kwam met stille trom, stond tijdens zijn carrière nooit in het middelpunt van de belangstelling en hij vertrok met stille trom. Publieke waardering buiten Hamburg heeft hij amper vergaard. Behalve dan op zaterdagavond zes uur, voor die tv in Sittard onder de rook van Fortuna-stadion De Baandert.

Een ritueel dat ook 40 jaar na dato in stand is gebleven: Sportschau kijken met de herinnering aan Rinus in het achterhoofd: ‘Kaltz... Bananenflanke... Hrubesch... TOR!!!!’

Volg ons ook op Twitter en Instagram!