pijl

Ontslag Nagelsmann bewijst opnieuw: FC Hollywood bestaat

In 2021 stelde Bayern München alles, maar dan ook alles, in het werk om Julian Nagelsmann naar Zuid-Duitsland te halen. ‘We hebben een statement gemaakt door hem een vijfjarig contract te geven. We willen met Julian een nieuw tijdperk beginnen. Attractief voetbal gepaard gaande met prestaties.’

De woorden van technisch directeur Hasan Salihamidzic in juli van dat jaar bij de presentatie van Nagelsmann spraken boekdelen. De naar RB Leipzig overgemaakte afkoopsom van 20 miljoen euro, die op had kunnen lopen naar 25 miljoen, zette de ambities van Bayern München nog meer kracht bij.

Het project-Nagelsmann is ruim anderhalf jaar later, met nog wel een landstitel en twee Supercups als tastbare prijzen, echter helemaal mislukt. De vraag is aan wie dat ligt. Aan Nagelsmann zelf of aan diegenen die bij Bayern achter de schermen aan de touwtjes trekken?  

De nog maar 35-jarige trainer stond deze week nog op de lange latten in Oostenrijk, om zich op te laden voor de cruciale maand april, met krakers tegen Borussia Dortmund (1 april, Bundesliga), SC Freiburg (4 april, DFB-Pokal) en Manchester City (11 en 19 april, Champions League).

De boodschap van Bayern om met hem te breken kwam voor hem dan ook als een complete verrassing. Nagelsmann vernam het nieuws donderdagavond eerst vanuit Duitse media en werd later door de club op de hoogte gesteld.

Bij Bayern was er al snel twijfel over de ontwikkeling van de ploeg en met name jonge spelers. Die twijfels zijn nooit weggenomen. De behaalde landstitel afgelopen seizoen verbloemde nog enigszins de pijnlijke uitschakelingen in de Champions League tegen Villarreal (kwartfinales) en in de Duitse beker tegen Borussia Mönchengladbach (5-0 in de tweede ronde).

Toenemende druk
De druk dit seizoen op Nagelsmann nam dan ook alsmaar toe, want alleen de intussen logische landstitel is niet voldoende in Beieren. Hij moest, om in de woorden van Louis van Gaal te spreken, leveren. Dat deed hij tot dusver in de Champions League, met acht zeges in acht wedstrijden, en in de DFB-Pokal, met een plek bij de laatste acht.

De motor haperde echter veelvuldig in de Bundesliga en dat valt Nagelsmann aan te rekenen. Afgelopen zondag werd er met 2-1 verloren bij Bayer Leverkusen, waardoor koploper Borussia Dortmund na 25 speelronden een punt voorsprong heeft op de ranglijst. Kort voor het WK in Qatar had Bayern nog negen punten meer dan BVB.

Nagelsmann uitte na de pijnlijke nederlaag in Leverkusen kritiek op zijn spelers en daarmee maakte hij zich, niet voor het eerst dit seizoen, weinig populair. Zijn complexe trainingsmethodes vielen naar verluidt bij meerdere spelers ook niet in de smaak.

Zijn relatie met BILD-journaliste Lena Wurzenberger, in juni 2022 naar buiten gekomen, zou eveneens onderwerp van gesprek zijn geweest in de kleedkamer. Spelers durfden niet alles meer te zeggen, omdat ze bang waren dat dingen in de krant zouden verschijnen. Wurzenberger volgde Bayern eerder voor BILD.   

Nagelsmann verwonderde zich deze maand, terecht, over de naar Duitse media uitgelekte tactiek voor het duel met Bochum. Er zou sprake zijn van een ‘mol’ binnen de club. Een veelzeggend teken van de interne machtsstrijd.   

Tot op de dag van vandaag krijgt Nagelsmann openlijk steun van onder meer Joshua Kimmich. ‘Julian is een uitstekende trainer en behoort tot mijn top drie’, zo gaf hij vrijdag tijdens een persconferentie van de nationale ploeg aan. Met clubicoon Manuel Neuer komt het, na het door Nagelsmann geïnitieerde ontslag van keeperstrainer Toni Tapalovic, echter nooit meer goed.

RvC-voorzitter Herbert Hainer lijkt net als Kimmich in het kamp van Nagelsmann te zitten. Hij gaf in een recent interview met voetbalmagazine Kicker nog aan dat Bayern onder Nagelsmann stappen aan het maken was en dat de club met hem verder wilde. Gezien de recente ontwikkelingen uitspraken die vragen oproepen.

Salihamidzic en algemeen directeur Oliver Kahn mogen na het ontslag van Nagelsmann ook op rapport komen. Zij stemden onder meer in met het ontslag van Tapalovic in januari en steunden toen juist Nagelsmann, die met de keeperstrainer niet meer door één deur kon. Een paar maanden later ziet de Beierse wereld er compleet anders uit.

Het vertrek van Nagelsmann (en assistenten) zorgt bovendien voor een enorme kostenpost en dat mogen de verantwoordelijkheden bij Bayern zich aanrekenen. Dat men intern duidelijk niet op één lijn zat en zit mag inmiddels wel duidelijk zijn. Het persbericht over het ontslag van de trainer liet vrijdag ook nogal lang op zich wachten.

De aanstelling van de beschikbare Thomas Tuchel, die in 2018 al eens in beeld was als trainer van Bayern, maar toen voor Paris Saint-Germain koos, valt te begrijpen. In Beieren wilden ze niet nogmaals naast de Champions League-winnaar van 2021 (met Chelsea) grijpen. Er moest en zou gehandeld worden.

Geslachtofferd
Daardoor werd Nagelsmann geslachtofferd, ondanks dat hij met Bayern nog op drie fronten actief was. Dat bleek onvoldoende, omdat de leiding, in toenemende mate na het WK, te weinig ontwikkeling zag in het spel. Nu mag Tuchel het gaan doen. Maandag leidt hij zijn eerste training aan de Säbener Straβe.

Terugkomend op de vraag aan wie het ligt dat het project-Nagelsmann is mislukt, kan het antwoord worden gegeven dat de waarheid waarschijnlijk ergens in het midden ligt.

Zowel Nagelsmann als de directie heeft in anderhalf jaar steken laten vallen, waardoor er regelmatig sprake was van onrust. Het maakt duidelijk dat de bijnaam FC Hollywood niet voor niets aan Bayern kleeft.

Martijn Visscher, redactie Bananenflanke, 24 maart 2023.