pijl

Duitsland eert zijn helden (deel 1): Ernst Abbe

De naam van een voetbalstadion verwijst in veel gevallen naar een sponsor of naar een streek of wijk van een stad waar het stadion is gevestigd. Een aantal stadions draagt de naam van een persoon, soms een ex-voetballer of een bobo, die in het verleden een belangrijke rol heeft gespeeld bij de club die in het stadion speelt. Er zijn ook stadions genoemd naar personen die – zeer waarschijnlijk – zelf nooit hebben gevoetbald en waarvan men zich afvraagt wie de persoon nou eigenlijk was en waarom het stadion naar die persoon is vernoemd. In een aantal afleveringen gaan we in op de naamgever van een aantal Duitse stadions. 

bananenflanke Jena sneeuw
Het Ernst-Abbe-Sportfeld in Jena van een afstandje. © Bananenflanke.nl

Door Frits Drost, 5 februari 2022.

Als eerste maken we kennis met Ernst Abbe, waarnaar het stadion van Carl Zeiss Jena is vernoemd. Carl Zeiss Jena, in 1970 de tegenstander van Ajax in de kwartfinale van de Jaarbeursstedenbeker, speelt tegenwoordig in de Regionalliga Nordost.

Het stadion is in gebruik genomen in 1924, maar pas in 1939, bij het 15-jarig bestaan, kreeg het de naam van Ernst Abbe, die toen al meer dan 30 jaar geleden was overleden.  

Het Abbe-getal
Ernst Abbe werd geboren in 1840 als zoon van een arbeider. Dankzij een beurs kon hij studeren. Hij studeerde wis- en natuurkunde en werd hoogleraar aan de Universiteit van Jena. Carl Zeiss, oprichter van een bedrijf in optische apparaten, betrok Abbe bij zijn bedrijf, omdat hij zeer deskundig was op het gebied van microscopen en lenzen. Hij ontwikkelde een maat voor kleurschifting van optisch glas.

Er is zelfs een getal naar hem genoemd, het Abbe-getal. Dat is een getal dat een maat is voor kleurschifting van onder meer glas. Zijn hele carrière was hij bezig met de ontwikkeling en verbetering van microscopen en lenzen.

bananenflanke Jena sneeuw4
Een kenmerkende klok bij het stadion. © Bananenflanke.nl

Na de dood van Carl Zeiss had hij tot 1903 de leiding van het bedrijf. Binnen het bedrijf heeft hij diverse sociale hervormingen doorgevoerd. Hij was het milieu waaruit hij kwam en de 14-urige werkdag van zijn vader niet vergeten. Hij introduceerde in het jaar 1900 de 8-urige werkdag, zeer ongebruikelijk voor die tijd. Werkdagen van 10 tot 12 uur waren de standaard. Vader Abbe had zelfs een werkdag van 14 uur.

Daarnaast introduceerde hij het fenomeen betaalde vakantie, een winstdelingsregeling voor het personeel, een pensioenregeling en doorbetaling bij ziekte. Ernst Abbe overleed in 1905. 

bananenflanke Jena sneeuw3
De hoofdtribune. © Bananenflanke.nl

Had Ernst Abbe iets met voetballen? Zeer waarschijnlijk niet, maar veel van zijn werknemers waren natuurlijk supporter van de club, die in 1903 werd opgericht als Fussball-Club der Firma Carl Zeiss en die hadden wel degelijk iets met Abbe. Oprichter Carl Zeiss was al de naamgever van de club, maar Abbe, wiens hart lag bij de wetenschap en zijn personeel, was van grote betekenis voor de welvaart en het welzijn van veel fans. Ernst Abbe werd geëerd als naamgever van het stadion.

Vernieuwd stadion
De oude bak van de club ondergaat momenteel een metamorfose. Carl Zeiss Jena presenteerde eerder zijn plannen voor een vernieuwd stadion, dat plaats moet gaan bieden aan 15.100 toeschouwers. In de zomer van 2023 moet het bouwwerk gereed zijn. Lees hier meer over het nieuwe stadion.

bananenflanke Jena nieuw stadion